ABD’de ölüm cezasında eski yöntemlere geri dönüş: Kurşuna dizme, elektrikli sandalye ve gazla boğma
Trump yönetimi, federal düzeyde idam cezasına ilişkin tartışmalı bir adım atarak infaz yöntemlerini genişletmeyi planlıyor. Cuma günü açıklanan Adalet Bakanlığı raporuna göre yönetim, ölümcül iğneye erişimde yaşanan sıkıntıları gerekçe göstererek kurşuna dizme, elektrikli sandalye ve gazla boğma gibi yöntemleri yeniden federal infaz protokollerine dahil etmeyi değerlendiriyor.
Karar, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde federal idam cezasını yeniden yaygınlaştırma vaadinin bir parçası olarak görülürken, uygulamaya geçilmesinin yıllar alabileceği belirtiliyor.
Söz konusu öneri, insan hakları savunucuları ve hukuk çevrelerinde sert tepkilere yol açtı. Eleştirmenler, Trump yönetiminin modern hukuk standartlarından uzaklaşarak daha acı verici ve tarihsel olarak tartışmalı infaz yöntemlerine geri dönüş yaptığını savunuyor.
Adalet Bakanlığı raporunda, bazı eyaletlerde kullanılan alternatif yöntemlere atıf yapılırken, özellikle 2024’te Alabama’da uygulanan azot gazı ile boğma yöntemi örnek gösterildi. Bu yaklaşım, uluslararası insan hakları normları açısından geri adım olarak değerlendiriliyor.
Trump yönetimi, ülke genelinde 40’tan fazla sanık için ölüm cezası talep ediyor. Ancak davaların henüz yargı aşamasına bile gelmemiş olması, sürecin yıllar sürebileceğine işaret ediyor.
Adalet Bakanlığı yetkilileri, önceki Biden yönetiminin idam moratoryumunun "mağdurları ve ailelerini mağdur ettiğini" savunurken, eleştirmenler bu söylemin siyasi bir meşrulaştırma aracı olarak kullanıldığını ileri sürüyor.
Biden’ın görevi devralmadan önce federal idamları durdurması ve 37 mahkûmun cezasını hafifletmesi, Trump döneminin sert yaklaşımıyla keskin bir karşıtlık oluşturmuş durumda.
ABD’de uzun süredir en yaygın infaz yöntemi ölümcül iğne olsa da, ilaç teminindeki sıkıntılar nedeniyle bazı eyaletlerin daha eski yöntemlere yöneldiği biliniyor. Ancak uzmanlara göre bu yöntemlerin yeniden gündeme gelmesi "insanlık dışı ceza uygulamalarının normalleşmesi" riskini doğuruyor.
Elektrik çarpması ve kurşuna dizme gibi yöntemlerin yeniden federal düzeyde tartışmaya açılması, ABD’nin insan hakları sicili açısından da uluslararası alanda eleştirilmesine yol açıyor.
Sivil toplum kuruluşları ve bazı senatörler, Trump yönetiminin planlarını sert şekilde eleştirdi. Eleştirilerde, devlet eliyle infazın "adalet değil, sistematik şiddet" olduğu vurgulandı.
ABD’de ölüm cezasına verilen kamu desteği son yıllarda düşüş gösterse de, yönetimin attığı bu adım ülke içinde hukuki ve etik tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda. (İLKHA)
