Çin insansı robotları iş gücüne dahil edecek

Küresel yapay zeka hamlesinin yeni cephesi haline gelen ileri robotik teknolojisi, Çin genelinde büyük bir hareketlilik yaratırken hem yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor hem de ABD gibi rakiplerde endişeye yol açıyor.

Pekin'de düzenlenen Dünya Robot Konferansı'na yüzlerce şirket katılırken, ülkenin önde gelen robot üreticilerinden Unitree de aynı gün merakla beklenen borsa açılışını gerçekleştirdi.

Açılışta şirket hisseleri yüzde 600'ün üzerinde değer kazandı.

Ancak en gelişmiş insansı robotların dahi ticari uygulamalarının halen sınırlı kalması nedeniyle bu piyasa coşkusu, uzmanlar tarafından geleceğe dönük bir yatırım olarak değerlendiriliyor.

AFP ajansı Hangzhou Robot Okulu'nda Unitree'nin özelleştirilmiş bir modeli olan Wuji'yi inceledi.

Kendisini "stajyer" olarak tanımlayan robot, samimi bir kadın sesi tonuyla "Halen eğitim dönemindeyim, bu yüzden biraz heyecanlıyım" diyerek okulun belirli robotik meslekler için sunduğu özel eğitim programlarını ve sertifika süreçlerini aktardı.

Akıcı dövüş sanatları gösterileri ve birbirleriyle yaptıkları kick boks karşılaşmalarıyla dünya çapında tanınan Unitree modellerine rağmen şirket, halka arz izahnamesinde büyük ölçekli ticari yayılımın belirsizliklerle karşı karşıya olduğunu ve ilerlemenin beklentilerin gerisinde kalma riski taşıdığını duyurdu.

Uzmanlar, makinelerin gerçek hayatın öngörülemez koşullarına bağımsız tepkiler verebilmesi hedefine herhangi bir şirketin ulaşabilmesi için henüz uzun bir süre gerektiğini belirtiyor.

Robot okulunda görevli mühendis Zhu Tianle, bir robotun beynini eğitmenin son derece zorlu bir süreç olduğunu vurgulayarak "Belirli bir düzeyde teknik uzmanlık edinmiş olsak da robotların dünyayı anlamasını sağlamak küresel bir sınama olmaya devam ediyor" dedi.

Teknoloji araştırma grubu Omdia'dan Lian Jye Su ise gerekli donanım çözümlerinin karmaşıklığını gölgelediği gerekçesiyle "fiziksel yapay zeka" terimine mesafeli yaklaştığını belirtti.

Su, "Mesele bir robota yalnızca yapay zeka yüklemekten çok daha ötede. Bir tüketici olarak 'Yaşlı akrabalarım zaten ChatGPT ile konuşabiliyor, öyleyse bir robot yakında onlara bakabilir' diye düşünebilirsiniz. Gerçek şu ki bu gelecekten son derece uzağız" değerlendirmesinde bulundu.

Pekin yönetimi, son iki beş yıllık kalkınma planında sektörün büyümesi yönünde çağrıda bulunarak bu süreyi kısaltmak için tüm ağırlığını ortaya koyuyor.

Ülkedeki üretim tedarik zincirinin, elektrikli araç sektöründekine benzer şekilde kapsamlı bir yapıya kavuştuğu görülüyor.

Morningstar hisse senedi analisti Kangyuxiao Li, sektörün yeni aşamasının robotların yürüyebildiğini sergilemekten ziyade ekonomik açıdan faydalı görevleri yerine getirebildiklerini kanıtlamaya odaklandığını ifade etti.

Zhejiang Üniversitesi tarafından yerel yönetimin desteğiyle işletilen Hangzhou Robot Okulu da bu doğrultuda faaliyet gösteriyor.

Üniversiteye bağlı enstitünün müdür yardımcısı Zhao Han, okulun şirketlerin uzmanlık açıklarını kapatmasına ve teknolojiyi gerçek dünya uygulamalarına taşımasına yardımcı olmayı hedeflediğini kaydetti.

Bu ayın başlarında gerçekleştirilen ziyarette salonda az sayıda "öğrenci" bulunmasına rağmen eğitim alanının genişliği kurumsal kararlılığı yansıtıyor.

Şirketler okul sistemine kaydettirdikleri robotları değerlendirmeden geçiriyor ve gelecekte iş yerlerinde üstlenecekleri rollere göre özel eğitime tabi tutuyor.

Süreç tamamlandığında ise makinelerin belirli bir görevi icra etme kabiliyetini belgeleyen ve Zhao'nun "tıpkı bir insanın mezuniyet diploması gibi" şeklinde nitelediği sertifikalar veriliyor.

Çin'de robotlar günlük yaşamda giderek daha görünür hale gelirken; trafik yönetimi, ev temizliği ve fabrika bantlarında deneme amaçlı istihdam ediliyor.

Geniş ölçekli kullanımın sağlanması, donanım sorunlarının aşılmasının yanı sıra büyük dil modellerinin internet metinleriyle eğitilmesine benzer şekilde devasa boyutta gerçek dünya verisinin toplanmasını gerektiriyor.

Eğitim merkezinde görevlilerin ellerindeki konsol kumandalarıyla kıyafet katlama, blokları taşıma veya sprey sıkma gibi tekil hareketleri tekrarladığı, insansı robotların da eş zamanlı olarak bu hareketleri taklit ettiği gözlendi.

Merkez çalışanı, işlevsel bir modelin geliştirilebilmesi için on binlerce saatlik veri kaydına ihtiyaç duyulduğunu aktardı.

Pekin'in stratejik yatırımları uluslararası alanda da karşılık buluyor. Washington yönetimi, temmuz ayında ulusal güvenlik gerekçesiyle yabancı menşeli insansı ve dört ayaklı robotların ithalatını yasaklayarak teknoloji savaşında yeni bir cephe açtı.

Counterpoint Research uzmanı Ethan Qi, Çin'in avantajlarının üretim ölçeği, tedarik zinciri entegrasyonu ve maliyet rekabetçiliğinde yattığını; ABD'nin ise yazılım ve ileri düzey araştırmalarda çok daha güçlü olduğunu ifade etti.

Unitree, UBTECH ve Agibot gibi önde gelen ihracatçı Çinli şirketler konuya dair geri dönüş yapmadı.

Sektör temsilcileri ve analistler ise yasağın sektör genelindeki etkisini sınırlı görüyor.

Tech Buzz China bülteninin kurucusu Rui Ma, şirketlerin yurt dışı pazarlara yoğunlaşmaktan ziyade teknik kırılımları yakalamaya ve ticari ölçeklenebilirliği sağlamaya odaklandığını belirtti.

Counterpoint verilerine göre Çinli üreticilerin gelirlerinde ABD pazarının payı çok düşük kalırken, Çin küresel insansı robot pazarının yüzde 90'ından fazlasını elinde bulunduruyor.

Omdia analisti Su ise şirketlerin karşı karşıya olduğu asıl riskin varoluşsal nitelikte olduğu uyarısında bulunarak "Bu şirketlere biçilen yüksek değerlemeler, robotların bir gün insan benzeri genel amaçlı makinelere dönüşeceği beklentisine dayanıyor. Bunu başaramamak çok büyük bir darbe olur" dedi.