İngiltere Başbakanı Starmer üzerindeki istifa baskısı artıyor

İngiltere Çalışma ve Ticaret Bakanı Peter Kyle, Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın parlamentoya seçilerek olası bir liderlik yarışının önünü açmasının ardından, Başbakan Keir Starmer'ın önündeki siyasi gerçekleri ve zorlukları değerlendirdiğini açıkladı.

Bugün televizyon kanallarına açıklamalarda bulunan Kyle, Starmer'ın pazartesi günü istifa edeceğine inanmasını gerektirecek bir durum olmadığını belirtmekle birlikte, Başbakan'ın konumunun tehdit altında olmadığını düşünmenin gerçek dışı olacağını ifade etti.

Sky News'e verdiği demeçte Kyle, "Bugün, Keir'i tanıdığım diğer tüm günlerde olduğu gibi, kendisi dışarıda sıkı bir şekilde çalışıyor. Aynı zamanda, önümüzdeki siyasi gerçekler, zorluklar ve fırsatlar üzerinde düşünebileceği bir alan yaratmaya çalışıyor" dedi.

Kyle, Başbakanlık Ofisi Downing Street'in son dönemde yinelediği "Starmer'ın her türlü liderlik meydan okumasına karşı mücadele edeceği" yönündeki söylemi ise tekrarlamadı.

Starmer'ın parti içindeki konumuna yönelik aylardır süren baskı, cuma günü Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın ara seçimlerde parlamentodan koltuk kazanmasıyla yeni bir boyut kazandı.

Bu gelişme, Burnham'a resmi bir liderlik mücadelesi başlatma hakkı tanıyor.

İşçi Partisi'nin mayıs ayında yapılan yerel seçimlerde uğradığı ağır kayıplar Starmer'a yönelik desteğin azaldığını ortaya koymuştu.

Parti üyeleri arasında yapılan anketler de olası bir liderlik yarışını Burnham'ın kazanacağına işaret ediyor.

The Observer ve The Telegraph gazetelerinde yer alan haberlerde, Starmer'ın geleceğini resmi kır konutu Chequers'ta eşiyle birlikte değerlendirdiği ve nihai kararını vermeye hazırlandığı öne sürüldü.

Reuters'a konuşan kıdemli İşçi Partisi kaynakları, en erken pazartesi günü net bir açıklama yapılabileceğini belirtti.

Gazetelere konuşan ve Starmer'ın yakın çevresinde yer alan bir kaynak ise, Başbakan'ın mevcut durumu gördüğünü, görevde kalarak kaosu durdurmanın artık mümkün olmadığını düşündüğünü ve ayrılmayı bir görev olarak kabul ettiğini iddia etti.

Bir diğer üst düzey yetkili ise Starmer'ın desteğini kaybetmesi nedeniyle zor bir dönemden geçtiğini ve "oyunun bittiğini" kabul ederek siyasi mirasını nasıl koruyacağını düşündüğünü öne sürdü.

Hükümet kaynakları ise iddialara karşı çıkarak Başbakan'ın yönetim görevine odaklanmaya devam ettiğini bildirdi.

Çalışma Bakanı Kyle, Starmer ile cuma günü uzun ve samimi bir görüşme gerçekleştirdiğini, bu görüşmede Başbakan'ın bir kez bile kişisel çıkarlarını sormadığını, her zaman ülkenin menfaatlerini ön planda tuttuğunu dile getirdi.

Kyle ayrıca, Starmer'ın G7 Zirvesi marjında Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile yaptığı görüşmeler sayesinde iki ülke arasında zorlu bir ticaret anlaşmasının hayata geçirildiğini hatırlatarak, uluslararası saygınlığı olmayan bir liderin bu tür başarılar elde edemeyeceğini vurguladı.

Ancak Kyle, gelecekte yapılacak bir parti içi liderlik seçiminde Starmer'ı destekleyip desteklemeyeceğine yönelik soruları yanıtlamaktan kaçındı.

Hükümetteki kriz, Savunma Bakanı John Healey'nin istifasıyla şiddetlenmişti. 

Healey, Başbakan'a yazdığı mektupta, önerilen bütçenin savunma yatırımlarını karşılamaya yetmediğini ve askeri harcamaları 2035 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 3,5'ine çıkarma taahhüdünü yerine getiremeyeceğini belirterek görevinden ayrılmıştı.

Healey'nin ardından Silahlı Kuvvetler Bakanı Al Carns da istifa etmişti. Savunma yönetimindeki bu iki kritik istifa, G7 ve NATO zirveleri öncesinde kabinedeki gerilimi artırdı.

Muhalefet de hükümete yönelik eleştirilerini yoğunlaştırdı. Muhafazakar Parti Lideri Kemi Badenoch, kabinenin serbest düşüşte olduğunu belirterek Starmer'ı siyasi nüfuzunu yitirmiş liderler için kullanılan "topal ördek" ifadesiyle nitelendirdi.

Reform UK partisi temsilcileri ise Starmer için "zombi başbakan" nitelemesinde bulundu.

İşçi Partisi içindeki diğer potansiyel lider adaylarından Sağlık Bakanı Wes Streeting'i destekleyen eski bakan Jess Phillips de BBC'ye yaptığı açıklamada, "Yolun sonuna gelinmiş gibi hissettiriyor" diyerek Starmer'ın görevden ayrılışının mümkün olduğunca onurlu olması gerektiğini ifade etti.

Daha önce yapılan açıklamalarda Starmer, liderlik koltuğu için resmi bir meydan okuma yapılması halinde yarışa katılacağını belirtmişti.

İşçi Partisi kurallarına göre, resmi bir liderlik yarışı başlatabilmek için parlamentodaki İşçi Partisi milletvekillerinin beşte birine denk gelen 81 üyenin desteğinin toplanması gerekiyor.

Starmer, 12 Haziran'da yaptığı son açıklamada ise ülkeyi yeni bir liderlik seçimi kaosuna sürüklemek istemediğini ve görevine devam edeceğini bildirmişti.